Rzeki w Polsce stanowią niezwykle istotny element, nie tylko krajobrazu, ale całego ekosystemu ekologicznego. Wraz z dolinami rzecznymi stanowią miejsce bytowania, schronienia, pożywienia wielu rzadkich i zagrożonych wyginięciem gatunków roślin i zwierząt. Połowa spośród opisanych dotychczas gatunków ryb żyje w wodach słodkich, głównie w rzekach. Doliny rzek cechuje jeden z najwyższych wskaźników produkcji biologicznej, różnorodności gatunkowej oraz liczebności organizmów. Są one miejscem cennych siedlisk przyrodniczych, z których wiele podlega ochronie.

Blisko połowa obszarów w Polsce, wytypowana w ramach tworzenia sieci obszarów chronionych Natura 2000, to tereny dolin rzecznych z bogatymi siedliskami gatunków roślinnych i zwierzęcych zagrożonych wyginięciem. 13% powierzchni uznanej w naszym kraju za wartościową ze względu na występującą różnorodność gatunkową ptactwa, to tereny dolin rzecznych – tu występuje 70 % ptaków gniazdujących w Polsce. Z dolinami rzecznymi związane jest 50% gatunków roślin występujących w Europie, mimo, że obszary te zajmują niespełna 7% jej powierzchni. Doliny rzek, dzięki specyficznym warunkom, jakie w nich panują, są miejscem rozwoju i przetrwania wielu typów siedlisk przyrodniczych oraz unikalnych gatunków roślin i zwierząt, pomimo znacznych przekształceń środowiska przez człowieka. To naturalne magazyny bioróżnorodności.

W obliczu silnego podziału środowiska na mniejsze części szczególnego znaczenia nabiera utrzymanie ciągłości wielu gatunków roślin i zwierząt, których populacja zostaje przerwana w wyniku działania człowieka. Troska o trwałość i ciągłość wielu siedlisk to podstawowy warunek funkcjonowania systemów przyrodniczych. Miejscami, czy fachowo zwanymi ciągami siedliskowymi, spełniającymi taką właśnie funkcję są korytarze ekologiczne.

Wymieranie gatunków to proces naturalny. Dochodzi do niego na skutek nieustannych zmian w środowisku. Jednak obecnie człowiek przekształca środowisko tak szybko i na tak dużą skalę, że wymieranie gatunków przybiera zastraszające tempo. Najważniejszą przyczyną tak szybkiego wymierania gatunków jest utrata siedlisk, która następuje poprzez niszczenie przez człowieka odpowiednich dla nich warunków do życia. Dzieje się tak przede wszystkim na skutek gospodarczej działalności człowieka.